Psycholog Warszawa
Terapeutyczna użyteczność marzeń sennych nie ogranicza się jednak
tylko do ich interpretacji przy pomocy skojarzeń
śniącego, a więc do wnioskowania o utajonych myślach marzenia sennego. Niektórzy
psychologowie uważają, że funkcję
śnienia i relacjonowania marzeń sennych (w sensie nieświadomego pragnienia i mechanizmu obronnego w relacji przeniesieniowej) trzeba traktować jako
równie ważne psycholog warszawa dla śniącego jak samo marzenie senne. Ważna jest zachęta pacjentów ze strony terapeuty do zapisywania marzeń sennych, np. po przebudzeniu. Produktywność
pacjenta relacjonującego w gabinecie
psychologicznym swoje marzenia senne jest w istotny sposób uwarunkowana
reakcją psychoterapeuty i tym, czy
pacjent czuje, że jego psycholog się
tym interesuje. By pacjent mógł opowiedzieć marzenie senne, musi się czuć dość
bezpiecznie w relacji terapeutycznej.
Niektórzy psychoterapeuci opowiadają się przeciwko ograniczeniom zawartym w
poglądzie Freuda, że jawna treść marzenia sennego nie nadaje się jako taka do
interpretowania, bez uwzględnienia skojarzeń śniącego. Uważają, iż psychoterapeuta psychodynamiczny nie
powinien się obawiać poważnego traktowania również jawnego obrazu i zdarzeń z
marzenia sennego oraz towarzyszących im uczuć
i afektów. Powinien także dokonywać ich interpretacji.
Przy interpretacji marzenia
sennego w trakcie psychoterapii ma się do wyboru różne procedury techniczne.
Można postępować chronologicznie, prosząc śniącego o skojarzenia do elementów
marzenia sennego w kolejności ich występowania w relacji (oryginalne, klasyczne
postępowanie). Albo można b) rozpocząć pracę interpretacyjną od jednego,
wyróżniającego się elementu marzenia sennego, wyjętego ze środka marzenia
sennego, np. od najbardziej zaskakującego, wyrazistego albo sensownego
fragmentu, albo też od zawartej w marzeniu sennym wypowiedzi, po której się
spodziewamy, że doprowadzi do wspomnienia wypowiedzi na jawie. Można c)
początkowo w ogóle abstrahować od jawnej treści i zamiast tego zapytać
śniącego, jakie wydarzenia z ostatniego dnia kojarzą mu się z opowiedzianym
marzeniem sennym. Można wreszcie d), jeśli śniącemu znana jest już technika
interpretacji, zrezygnować z wszelkich instrukcji i zostawić do jego decyzji,
od jakich skojarzeń do marzenia sennego chce zacząć.
Interpretacja marzeń sennych, jak wszelkie
inne pełne interpretacje, musi więc mieć trzy składowe: l) relację
przeniesieniową, 2) aktualną relację w świecie zewnętrznym i 3) wymiar
historyczny (wymaga większej liczby marzeń sennych). Terapeuci bardzo nalegają na ustalenie widocznego, sensownego związku
z materiałem tej samej i poprzedniej sesji. Luki i sprzeczności stanowią tu
pomocne wskazówki, że należy sprawdzić inne, być może lepsze hipotezy.